Είμαι φτωχός, κύριε!

Τα τελευταία πέντε χρόνια το εισόδημά μου μειώθηκε κατά 40%. Επιπλέον, έχω στεγαστικό δάνειο το οποί είχα υπολογίσει μετρημένα, να μην ξεπερνάει το 30% του μισθού μου, όταν το πήρα. Υπολόγισε πόσο έχει αυξηθεί μέχρι σήμερα. Επιπλέον, φοβάμαι κάθε στιγμή να μην απολυθώ. Είμαι και γύρω στα 50, δουλειά δε θα βρω πουθενά, όπως και τόσοι άλλοι. Τα τελευταία 5 χρόνια τα βγάζω πέρα κάνοντας το σκατό μου παξιμάδι: έχω μειώσει τα προσωπικά μου έξοδα, κι εγώ και η γυναίκα μου, όσο το δυνατό περισσότερο. Φοράω εδώ και πέντε χρόνια τα ίδια ρούχα και παπούτσια προσπαθώντας να μη λείψει από τα παιδιά μου τίποτα, εννοώ τίποτα ουσιαστικό. Προσπαθώ να είμαι αξιοπρεπής και να μη μεμψιμοιρώ για την κατάστασή μου. Τσοντάρουν κανένα ψιλό και οι γονείς μου από τη σύνταξή τους, για τα αγγλικά και τη γυμναστική των παιδιών. Είμαι φτωχός, κύριε! Δεν πανικοβάλλομαι για το κλείσιμο των τραπεζών, γιατί δεν μπορούσα να στηθώ σε ουρά στο ΑΤΜ μετά την Παρασκευή – τότε έβαλα το τελευταίο πενηντάρικο των καταθέσεών μου. Επομένως, η ταλαιπωρία στα ΑΤΜ δεν με αφορά. Και ψήφισα ΟΧΙ. Δε θέλω να βγω από την Ευρώπη, αγαπώ τη φιλοσοφία και τον πολιτισμό της, αλλά μου είναι αδιάφορο αν θα βγω από το ευρώ. Τελευταία, μου είναι δυσβάστακτη και η φιλοσοφία της, αφού νιώθω στο πετσί μου πώς φέρεται στους αδύναμους – κάτι ευδιάκριτο για άλλες ομάδες εδώ και καιρό, όπως στους πρόσφυγες πολέμου. Με κατηγορούν οι θιασώτες του ΝΑΙ ότι δε σκέφτομαι το καλό της πατρίδας και του έθνους. Λυπάμαι που, ακόμα και αυτή τη στιγμή, δεν μπορούν να είναι ειλικρινείς. Η δική μου ευμάρεια έχει ήδη χαθεί και ζω με την ελπίδα. Φοβόσαστε, κάποιοι υποστηρικτές του ΝΑΙ, ότι θα χάσετε την ασφάλεια που είχατε, την άνεση με την οποία ζούσατε ακόμα και όταν η δική μου οικογένεια είχε φτωχοποιηθεί – και, σκέψου, ήμουν και από τους τυχερούς που έχουν ακόμα δουλειά. Σας ζητώ να δείξετε αλληλεγγύη. Το δημοψήφισμα της Κυριακής ήταν η πρώτη φορά που δόθηκε η ευκαιρία στους φτωχούς να πουν “φτάνει, ως εδώ, δεν αντέχουμε άλλο, δεν έχουμε άλλο να δώσουμε” - ήταν σαφές και από την κατανομή των ποσοστών. Ο διχασμός δεν επετεύχθη, λόγω της συντριπτικής υπερψήφισης του ΟΧΙ. Για να κερδίσουμε όλοι πρέπει να υποστηρίξουμε την κυβέρνηση και τις επιλογές της, ενώ η κριτική μας πρέπει να είναι εποικοδομητική και όχι αντιπολιτευτική. Για να κερδίσεις, εύπορε υποστηρικτή του ΝΑΙ, πρέπει να σταθείς δίπλα στο 60,4%, κατά μέσο όρο, των φτωχών. Αν δε σταθείς, μπορεί να σε πάρουν μαζί τους.

Μιχάλης Κ.

Μετά την Κυριακή

Ακούω τα μύρια όσα σενάρια τρόμου για το τι θα επικρατήσει αν πλειοψηφίσει το ΟΧΙ αύριο. Όμως, σκατόγερος ων, προσπαθώ να σκεφτώ τη ζωή μας αν επικρατήσει το ΝΑΙ. Δεν θα αλλάξει τίποτα στη μνημονιακή πολιτική, όπως αυτή εφαρμοζόταν ΠΡΙΝ τις εκλογές του Φλεβάρη. Κρίνοντας από την τελευταία πενταετία, λοιπόν, θα συνεχιστούν οι τυφλές απολύσεις στο δημόσιο, πράγμα τρομακτικό, αν θυμηθούμε ότι δεν ξηλώθηκαν εν μία νυκτί οι κηφήνες του δημοσίου, πράγμα κατά κοινή ομολογία απαραίτητο, αλλά, για παράδειγμα, καθηγητές της τεχνικής εκπαίδευσης, απαραίτητοι για την επαγγελματική κατάρτιση των παιδιών με σκοπό την άμεση επαγγελματική αποκατάστασή τους. Θα συνεχίσει να συρρικνώνεται η υγεία (θυμόμαστε τι γινόταν στα κέντρα υγείας, το παράβολο στα εξωτερικά ιατρεία, τις ελλείψεις σε φάρμακα, υλικά και προσωπικό στα νοσοκομεία), πιθανόν μέχρι το φυσικό της θάνατο. Πράγμα το οποίο μας αφήνει με ιδιωτικές ασφαλίσεις και ιδιωτικές κλινικές, για όσους διαθέτουν το αντίτιμο. Θα δυσκολέψει τόσο το Γενικό Λύκειο που τα παιδιά ΜΑΣ θα αναγκάζονται στην ΑΜΙΣΘΗ μαθητεία, ουσιαστικά στην αγορά εργασίας χωρίς προσόντα και εξειδίκευση, μόλις αποφοιτήσουν από το Γυμνάσιο, λίγο πριν τα 15 τους χρόνια. Θα απελευθερωθούν οι απολύσεις στον ιδιωτικό τομέα. Τα καταστήματα θα είναι ανοικτά και την Κυριακή. Θα μειωθεί ο βασικός μισθός, καταρχήν στο δημόσιο, αλλά δε νομίζω να υπάρχει κανείς που δεν έχει παρατηρήσει ότι ο ιδιωτικός τομέας ακολουθεί τις κατακτήσεις ή τις ήττες του δημοσίου κατά πόδας. Θα μειωθούν οι συντάξεις. Θα γίνονται κατασχέσεις πρώτης κατοικίας. Και αυτά είναι κάποια, λίγα, που μου ήρθαν πρόχειρα στο μυαλό, τα οποία αναστάληκαν από την παρούσα κυβέρνηση. Έτσι, σα να ξεχάσαμε ότι υπήρχαν, σα να αγνοούμε ότι η επιστροφή της προϋπάρχουσας κατάστασης θα τα επαναφέρει, και μάλιστα χωρίς αντιπολίτευση, αφού οι βουλευτές του Καμμένου θα επιστρέψουν στο μητρικό κόμμα, ενώ η αριστερά θα έχει γονατίσει. Αλλά ξεχνώ τη Χρυσή Αυγή. Αυτή θα είναι αντιπολίτευση, και μάλιστα ισχυρή. Όσο για την κυβέρνηση, θα επανέλθουν στην εξουσία άνθρωποι που μας έφεραν στην κρίση, άνθρωποι που θα έπρεπε να είναι στη φυλακή, που βολικά σιωπούσαν, άντε να προστεθούν και κάποιοι που πληρώνονται για να παρουσιαστούν ως σωτήρες. Αυτά δεν είναι εικασίες, είναι βέβαιο ότι θα ισχύσουν γιατί βρισκόταν σε εφαρμογή πριν τις εκλογές του Φλεβάρη. Αλλά χαλαρώσαμε για πέντε μήνες και ξεχάσαμε γιατί οδηγηθήκαμε στην εκλογή μιας κυβέρνησης που, στην πράξη, δεν είναι αμιγώς αριστερή και είναι κυβέρνηση διαμαρτυρίας και αγανάκτησης. Έντρομοι στην αβέβαιη προοπτική του ΟΧΙ αποζητούμε έναν παράδεισο των αρχών του εικοστού πρώτου αιώνα, μια ασφάλεια που δεν υπήρχε μέχρι τον περασμένο Γενάρη. Πώς ξεχάσαμε τόσο γρήγορα; Τι μας κάνει να πιστεύουμε ότι οι επόμενες πολιτικές, αυτές που θα εφαρμοστούν αν αποσύρουμε τόσο γρήγορα και τόσο δειλά την υποστήριξή μας σε μια εθνική κυβέρνηση που επιλέξαμε πριν πέντε μόλις μήνες, θα είναι φιλικότερες; Κανείς δεν θα λυπηθεί το δειλό. Α, ξέχασα και το μότο των ημερών, ότι δεν μας αξίζει η δημοκρατία, γιατί, λέει, δεν είμαστε ώριμοι, οπότε ας έρθει ένα τεχνικό κλιμάκιο των Βρυξελλών να μας κυβερνήσει, αυτοί ξέρουν καλύτερα. Δεν προσπαθώ να το αντικρούσω, έκπληκτος από το γεγονός ότι το σύνδρομο της Στοκχόλμης τείνει να γίνει επιδημία. Όλοι φοβόμαστε και είναι λογικό, γιατί και οι δύο προοπτικές, και του ΝΑΙ και του ΟΧΙ φαντάζουν αυτή τη στιγμή τρομακτικές. Ας αποφασίσει ο καθένας, αφού κλείσει την τηλεόραση, με βάση τα κριτήριά του. Όμως όχι πανικόβλητος, όχι μη σκεπτόμενος εξίσου και τις δύο προοπτικές και τα αρνητικά και των δύο.

Τα ψιλά γράμματα του διχασμού

ΝΑΙ ή ΟΧΙ, η ορθότητα της επιλογής θα φανεί κατόπιν εορτής, αν τελικά μας παραχωρήσουν το ακριβό δικαίωμα να εκφράζουμε την άποψή μας επί του πρακτέου και όχι στον ανώδυνο κυβερνοχώρο. Η τρομακτική όψη της πραγματικότητας, ωστόσο, γιγαντώνεται είτε γίνει τελικά το δημοψήφισμα είτε όχι. Πολλά αυτά που με ανησυχούν. Πρώτο και κύριο, που πιστεύουμε την εκδοχή των δελτίων ειδήσεων των ιδιωτικών καναλιών ως αδιαμφισβήτητη αλήθεια – ενώ εκφράζουν μια άποψη κινούμενη από πλήθος κινήτρων. Μετά με κάνει να νιώθω άβολα η ρητορική του ρατσισμού που προβάλλεται αντί για επιχείρημα: οι γέροι δεν πρέπει να ψηφίσουν, ο Τσίπρας κατηγορείται γιατί είναι νέος, γιατί αρέσει στα κοριτσάκια, γιατί πέρασε από τα αμφιθέατρα, ο Βαρουφάκης γιατί είναι απών (ναι, το άκουσα κι αυτό), η Κωνσταντοπούλου γιατί είναι ανοργασμική και έχει αρχίδια. Και πάνω απ'όλα υπερίπταται το καλό του έθνους και της πατρίδας, λες και το έθνος και η πατρίδα είναι μεταφυσικές έννοιες και όχι ο άνθρωπος που σκουντάς για να του πάρεις τη σειρά στην ουρά του ΑΤΜ, ο άνθρωπος που ήταν φίλος σου και έχει διαφορετική άποψη από την αποψάρα σου και μπαίνει εμπόδιο να χτίσεις τη ζωάρα σου, γιατί τυχαίνει να υποστηρίζει το αντίθετο από σένα. Αλλά, βέβαια, η κρυφή αλήθεια σου είναι ότι το έθνος και η πατρίδα είσαι εσύ, άντε και η οικογένειά σου. Και δε σε νοιάζουν οι διαφορετικές απόψεις, ότι οι άνθρωποι κινούνται, όπως κι εσύ, με φόβο που μετασχηματίζεται ώρα με την ώρα σε πανικό, δε σε νοιάζει που η ορθότητα των ιστορικών αποφάσεων φαίνεται κατόπιν εορτής, άσε που δεν θα μάθεις ποτέ τι θα γινόταν αν επικρατούσε η αντίθετη άποψη. Γεμίσαμε φανατικούς ειδήμονες οικονομολόγους που τα ξέρουν καλύτερα από τον πρωθυπουργό και τις επιτροπές, όπως τα ήξεραν και για τους σεισμούς, και για το bullying, και για την παιδεία, και για πάσα νόσο και μαλακία. Και πρέπει να επιβάλλουν την αποψάρα τους τη σωστή και τεκμηριωμένη, την αδιαμφισβήτητη αφού εκπορευόμενη από το μπλογκ του κάθε πικραμένου, σαν και μένα ένα πράγμα, σε οποιονδήποτε επιχειρήσει να εκφέρει αντίθετη άποψη. Ας μαζευτούμε λίγο, μόνη ελπίδα είναι να μας έχουν μείνει τα μάτια στη θέση τους για να μπορούμε να κοιτιόμαστε και τη Δευτέρα.  

Περί ΝΑΙ και ΟΧΙ

Καθόμουνα, που λέτε, χτες στο βράδυ στο δροσερό μπαλκόνι παλιού φίλου, από τα χρόνια της παιδικής αθωότητας, και τα λέγαμε. Ήτανε μαζί μας και τρίτος της παρέας, ανοίξαμε και κάτι φτηνές μπύρες και πιάσαμε, μοιραία, την κουβέντα για το δημοψήφισμα. Πλάκα έχει η ζωή, ζωγραφίζει κάτι εικόνες ανάγλυφες των ανθρώπων, μούρλια. Ατάκα ο ένας φίλος, ότι έχει όλα τα λεφτά του σε τράπεζες του εξωτερικού και δολάρια και ότι στην Ελλάδα έχει μόνο χρέη. Και δεν πληρώνει και εφορία, γιατί δεν είναι κορόιδο. Αλλά θα ψηφίσει ΝΑΙ, γιατί τον πονάει αυτόν το τόπο και θέλει το καλό του (του τόπου εννοούσε). Ο άλλος θύμωσε, άστραψε το μάτι του, κι αυτός έχει χρέη αλλά όχι καταθέσεις, έλεγε, ότι με το ΝΑΙ έβλεπε τη ζωή του να ακολουθεί το βέβαιο μονοπάτι της συνεχούς επιδείνωσης και τα παιδιά του σκλαβάκια, ότι δημιουργία γίνεται με τη ρήξη. Και ότι πληρώνει την εφορία μέχρι την τελευταία δεκάρα. Παρακολουθούσα τα φιλαράκια μου που τόσο διαφορετικά μιλούσαν, σκεφτόμουν πόσο πολλά χρόνια πέρασαν από τότε που γρατζουνούσαμε κιθάρες έξω από σκηνές σε παραλίες. Αλλά δεν εντυπωσιάστηκα από τη διαφορά στη στάση και τις απόψεις. Ο ένας τα βρήκε όλα πιο εύκολα, ευκατάστατη οικογένεια, γνωριμίες, χωρίς αγωνίες για το μέλλον, πάντα χαλαρός, με βέβαιη την υποστήριξη οικογενειακών γνωριμιών στα πρώτα (και στα δεύτερα) βήματά του. Του άλλου το χαρτζιλίκι ήταν πάντα μετρημένο, δούλευε κάθε μέρα από τότε που τον γνώρισα σε δουλειές πρώτα του ποδαριού, μετά με πείσμα φτιάχτηκε μόνος, αψύς, δουλευταράς και επίμονος, δε χρωστούσε χάρη σε κανένα. Τους έβλεπα μπροστά μου, στα λίγα τετραγωνικά του μπαλκονιού, σα στερεότυπο από ελληνική ταινία του '50, και είδα στα μάτια του δεύτερου το θυμό που ο φίλος του σκεφτόταν μόνο τη βολή του, αλλά στο πρόσωπο του πρώτου τη ζήλια, γιατί έβλεπε μπροστά του έναν άνθρωπο που δε φοβόταν. Και δε φοβόταν, γιατί όπως τα έφτιαξε μια φορά θα τα έφτιαχνε και δεύτερη. Και γιατί δε χρωστούσε χάρη σε κανένα. Τους αγαπώ και τους δυο. Αλλά ο δεύτερος, πώς να το κάνουμε, είναι παλικάρι.